| Ράτζα Αμάρι: «Η εκδήλωση της προσωπικής επιθυμίας σε μια υποκριτική κοινωνία...» |
| Συντάχθηκε από τον/την Μαίρη Στάικου |
| Ημερομηνία Δημοσίευσης: Παρασκευή, 25 Μαρτίου 2005 |
 Γιατί διαλέξατε να χρησιμοποιήσετε το χορό της κοιλιάς ως μορφή έκφρασης της ηρωίδας σας; Ράτζα Αμάρι: Ο χορός της κοιλιάς είναι δημοφιλές μέσο έκφρασης στην Τυνησία, το πρωταρχικό θα έλεγα. Ποια είναι η θέση αυτού του χορού στην κουλτούρα της Τυνησίας; Ρ. Α.: Ο αρχικός συμβολισμός έχει πια χαθεί (αρχικά συνδεόταν με τελετές γονιμότητας ή αναγέννησης, θα σημειώσουμε εμείς) αλλά αυτός ο χορός είναι ίσως ο μόνος που επιτρέπει στο σώμα της γυναίκας να εκφραστεί και να φανεί. Δηλαδή το νοικοκυριό δεν μπορεί να θεωρηθεί μορφή έκφρασης; Ρ. Α.: είναι ένας τρόπος, ο κύριος ίσως, που όμως περιορίζει το γυναικείο σώμα και μάλιστα σε ένα συγκεκριμένο χώρο και δεν του επιτρέπει να εκφραστεί όπως συμβαίνει στον χορό της κοιλιάς. Ο χορός τα ξεπερνάει όλα και επιτρέπει στις γυναίκες να εκφραστούν διαφορετικά... Προσωπικά έχετε σχέση με τον χορό της κοιλιάς; Μπορεί να θεωρηθεί παραδοσιακός; Ρ. Α.: Μου αρέσει πάρα πολύ και, όπως όλες οι κοπέλες στην Τυνησία, τον έχω χορέψει κι εγώ. Εξάλλου χορεύεται πολύ, σε γάμους ιδιαίτερα...Βέβαια και είναι μέρος της παράδοσης μας. Φυσικά όταν χορεύεται στα καμπαρέ αποκτά μια άλλη διάσταση, πιο προκλητική, καθώς γίνονται πιο τολμηρές κινήσεις κατά τη διάρκεια του... Υπήρξαν αντιδράσεις στην Τυνησία για την προκλητικότητα της ταινίας; Ρ. Α.: Πράγματι υπήρξαν διαμαρτυρίες αλλά όχι τόσο για το χορό όσο για την ίδια την ταινία και το περιεχόμενό της, θεωρήθηκε ακόμα και ανήθικη!  Περιγράψτε μου λίγο την κοινωνία εκεί. Ρ. Α.: Οι γυναίκες σε σχέση με άλλα αραβικά κράτη έχουν πολλά περισσότερα δικαιώματα, είναι πιο απελευθερωμένες, η πολυγαμία απαγορεύεται, υπάρχει το δικαίωμα στην έκτρωση. Όσον αφορά στους νόμους η γυναίκα είναι ίση με τους άνδρες αλλά στην πράξη - και μιλώντας για τους άγραφους κοινωνικούς νόμους - αυτό δεν υφίσταται...Ηταν πιο δύσκολο για μένα να κάνω αυτή τη ταινία, για παράδειγμα, από όσο θα ήταν για έναν άνδρα. Τί σας ώθησε τότε να υπερνικήσετε αυτές τις δυσκολίες και να κάνετε την ταινία; Ρ. Α.: Πολλά πράγματα ταυτόχρονα, το καμπαρέ πάντα μου προκαλούσε μια απορία γιατί, και αν και υπήρχαν πολλά, ποτέ δεν είχα πάει να δω και ήθελα να ξέρω πώς λειτουργούν. Ήθελα να πάω σε μέρη απαγορευμένα...και αυτό με προκάλεσε! Δηλαδή οι γυναίκες – πλην των χορευτριών - δε μπορούν να μπουν σε ένα καμπαρέ; Ρ. Α.: Πολύ δύσκολα. Δεν απαγορεύεται αλλά δεν το τολμούν! Η ηθική απαγόρευση είναι πιο δυνατή από τους νόμους... Πώς μπορεί μια γυναίκα να διεκδικήσει την αυτονομία της και τη σεξουαλικότητά της σε μια αυστηρή ισλαμική κοινωνία; Ρ. Α.: Είναι δύσκολο! Στην πραγματικότητα δε ξέρω πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό. Ας μη ξεχνάμε ότι η ταινία είναι μυθοπλασία, ωστόσο βασίζεται και σε πραγματικές καταστάσεις: Σε όλες αυτές τις κοινωνίες υπάρχει υποκρισία γιατί οι άνθρωποι δεν τολμούν να κάνουν αυτό που θέλουν...Δείχνουν κάτι αλλά από πίσω κάνουν ή σκέφτονται κάτι άλλο. Αυτό με ενδιέφερε να κάνω, να παρουσιάσω πώς μπορεί να εκδηλωθεί η προσωπική επιθυμία σε μια υποκριτική κοινωνία. Γιατί, αναγκαστικά, πρέπει να χρησιμοποιήσει κανείς έμμεσους τρόπους για να το καταφέρει... Σε μία δυτική κοινωνία είναι πιο εύκολο; Ρ. Α.: Ίσως... Ωστόσο - επειδή υπάρχουν διαβαθμίσεις και όσο πιο μεγάλη είναι η επιθυμία τόσο πιο δύσκολα την εκφράζεις – εξαρτάται, κατά περίπτωση τα πράγματα είναι διαφορετικά. Μπορεί μια γυναίκα να είναι χορεύτρια και μητέρα μιας τολμηρής έφηβης ή αυτοί οι ρόλοι συγκρούονται; Ρ. Α.: Αυτό ακριβώς επιθυμούσα, να γράψω δύο ρόλους αντίθετους, να φέρω τους δυο χαρακτήρες σε σύγκρουση. Κάποια στιγμή στην ταινία η πρωταγωνίστρια βρίσκεται σε θέση να κάνει πράγματα, που θα απαγόρευε στην κόρη της να κάνει...Και η δυναμική που αναπτύσσεται ήταν αυτό που ήθελα να δείξω. Είναι μια ταινία όπου ο κεντρικός χαρακτήρας είναι γυναικείος. Απευθύνεται λοιπόν αποκλειστικά στο γυναικείο κοινό; Ρ. Α.: Είναι η ιστορία μιας προσωπικότητας που υπερβαίνει τον εαυτό της και το φύλο της. Και αν και οι άνδρες δεν έχουν βασικό ρόλο στην ταινία αποτελούν κινητήριο δύναμη για να προκαλέσουν αντιδράσεις και είναι καταλυτικοί παράγοντες στην εξέλιξη. Πώς καθοδηγήσατε την πρωταγωνίστρια σας, την Χιγιάμ Αμπάς; Ρ. Α.: Ήταν λίγο δύσκολο καθώς έπρεπε να υποστηρίξει το δικό της ρόλο και μαζί ολόκληρη την ταινία. Γι’ αυτό δουλέψαμε πολύ μαζί επάνω στην εξέλιξη του χαρακτήρα της. Ακούτε συχνά το ότι μοιάζει με την Κατρίν Ντενέβ; Ρ. Α.: Ναι αλλά υπήρξε και κάποιος που μου είπε ότι μοιάζει με την Ειρήνη Παπά! Τη διάλεξα όχι για την εμφάνιση της αλλά γιατί ήθελε και μπορούσε να στηρίξει το ρόλο της. Είναι δύσκολος ρόλος, ειδικά αν τον σκεφτούμε στο πλαίσιο της αραβικής κοινωνίας μέσα στο οποίο τοποθετείται. Ηταν επίσης δύσκολο να βρεθεί ηθοποιός να παίξει σε τολμηρές σκηνές (αναφέρεται σε μια ερωτική σκηνή που ομολογώ ότι, με τα δυτικά μάτια μου, θεώρησα πολύ συνηθισμένη. Η έμπρακτη απόδειξη του πόσο διαφορετική είναι η κουλτούρα των μουσουλμανικών χωρών από τη δική μας...) Οι Έλληνες είναι εξοικειωμένοι με το χορό της κοιλιάς. Στη Γαλλία τους φάνηκε περίεργος; Ρ. Α.: Όχι, τον γνωρίζουν και εκεί καθώς υπάρχουν αρκετοί Άραβες και καμπαρέ και μπορεί κάποιος να βρει και να δει χορό της κοιλιάς. Ποια ήταν όμως η υποδοχή της ταινίας σας στην Αμερική; Ρ. Α.: Στην Αμερική προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον γιατί προβλήθηκε το 2002, λίγο μετά την ενδεκάτη Σεπτεμβρίου και έδειξε μια διαφορετική εικόνα του αραβικού κόσμου, ίσως και αντίθετη με αυτή που ήθελαν να περάσουν τα μέσα ενημέρωσης, με τη γυναίκα που κρύβεται από τη μπούργκα και όλα τα σχετικά. Θέλω να πιστεύω ότι βελτίωσε έστω και λίγο την εικόνα των Αμερικανών για τους μουσουλμάνους και ειδικά για τις μουσουλμάνες... Γιατί κόκκινο και γιατί σατέν; Ρ. Α.: Πέρα από τον προφανή συμβολισμό του κόκκινου και του σατέν ο τίτλος αναφέρεται σε μια σκηνή στην ταινία όπου η πρωταγωνίστρια χαϊδεύει ένα κόκκινο σατέν ύφασμα και, ακριβώς από τη στιγμή αυτή και μετά, μεταμορφώνεται ο χαρακτήρας της. Υπάρχει μια συμβουλή που θα θέλατε να δώσετε σε μια νοικοκυρά που έχει βαρεθεί να ξεσκονίζει το σπίτι της και ξέρει ότι θέλει κάτι περισσότερο από τη ζωή της αλλά όχι και πώς να το βρει; Ρ. Α.: Πρώτα από όλα να ξεφύγει μέσω της φαντασίας και δεύτερον να κοιτάξει πραγματικά τον εαυτό της. Αν το κάνει αυτό θα ανακαλύψει πράγματα μέσα της που μέχρι εκείνη τη στιγμή δε ήξερε ότι υπήρχαν... Και φυσικά να χορέψει! Σας αφήνουμε λοιπόν με αυτή την προτροπή νοικοκυρές, καριερίστριες, κινηματογραφόφιλες και fans του Internet. Άντε, σηκωθείτε και χορέψτε! Και όχι απαραίτητα χορό της κοιλιάς, δεν τον ξέρουμε όλες άλλωστε... |
