| Μπουντάντεμπ Ντασγκντούπτα: «Το κοινό εκτός Ινδίας μοιάζει να προσέχει τις ταινίες μου περισσότερο...» |
| Συντάχθηκε από τον/την Φοίβο Καλλίτση |
| Ημερομηνία Δημοσίευσης: Σάββατο, 01 Δεκεμβρίου 2007 |
 Λοιπόν ας αρχίσουμε από τα απλά και συνηθισμένα…Πώς σας φαίνεται η Ελλάδα; Μπουντάντεμπ Ντασγκντούπτα: Μου αρέσει πάρα πολύ, δεν χρειάζεται να πω κάτι παραπάνω. Πώς ήταν η πρώτη σας επαφή με το ελληνικό κοινό; Μ. Ν.: Πιστεύω ότι είναι απίστευτο να βλέπεις αυτού του είδους το κοινό το οποίο σου ανταποδίδει άμεσα αυτό που έχεις κάνει. Υποστηρίζουν πραγματικά αυτό που έχεις κάνει. Είμαι πολύ χαρούμενος που ήμουν εδώ και είδα αυτούς τους ανθρώπους, τους έζησα να βλέπουν τις ταινίες μου, να αγαπάνε τις ταινίες μου, να μιλάνε για τις ταινίες μου. Είναι ένα μοναδικό συναίσθημα. Περιμένατε τέτοια ανταπόκριση από το κοινό εκτός Ινδίας; Και αν κάνατε τη σύγκριση με το ινδικό κοινό τί θα λέγατε; Μ. Ν.: Οι ταινίες μου προβάλλονται σε όλο τον κόσμο εδώ και πολλά χρόνια. Οπότε έχω έρθει σε επαφή με το κοινό όλου του κόσμου ακόμα και στα μεγάλα φεστιβάλ, Κάννες, Βενετία, Βερολίνο, σχεδόν σε όλα. Δεν είναι η πρώτη φορά που έρχομαι σε επαφή με κοινό έξω από τη χώρα μου. Μάλιστα μπορώ να πω ότι πολλές φορές το κοινό εκτός Ινδίας μοιάζει να προσέχει τις ταινίες μου περισσότερο. Δεν είναι λίγο περίεργο αυτό δεδομένου ότι αναφέρεστε συνήθως σε θέματα που σχετίζονται άμεσα με την Ινδία, τις παραδόσεις και τη ζωή εκεί; Μ. Ν.: Πιστεύω στη μία και μοναδική γλώσσα του κινηματογράφου. Αν σε αυτό το σκέλος όλα λειτουργούν τότε οποιαδήποτε κουλτούρα και να χρησιμοποιήσεις για την ιστορία σου θα λειτουργήσει.  Στο «Αναμνήσεις Στην Ομίχλη» υπάρχει η φράση «υπάρχουν αναμνήσεις από τις οποίες δεν μπορείς να ξεφύγεις». Ποιες είναι οι δικές σας λοιπόν αναμνήσεις και πώς εισχωρούν στο έργο σας; Μ. Ν.: Πιστεύω ότι κάθε καλλιτέχνης, ζωγράφος, μουσικός, ποιητής ή οτιδήποτε άλλο έχει τις δικές του αναμνήσεις και δεν μπορεί να τις αποχωριστεί. Δεν μπορείς να υπάρξεις χωρίς αυτές. Για εμένα οι αναμνήσεις είναι πάρα πολύ σημαντικές όταν γράφω τα σενάριά μου, όταν συνθέτω τις ταινίες μου. Τις χρειάζομαι και είμαι τρομακτικά εξαρτημένος από αυτές. Στο «Αναμνήσεις Στην Ομίχλη» και στο «Ιστορία Ενός Άτακτου Κοριτσιού» παρεμβάλλονται στην πλοκή στοιχεία που αναφέρονται στην πραγματικότητα των Η.Π.Α. Πόσο σας επηρεάζουν η Αμερική και ο κυρίαρχος ρόλος της στον κόσμο; Μ. Ν.: Δεν πιστεύω ότι μπορεί κανείς να μιλήσει για επιρροή των Η.Π.Α. Όσον αφορά στο «Ιστορία Ενός Άτακτου Κοριτσιού» περισσότερο με ενδιέφερε η αντιπαράθεση αυτών των δύο ταξιδιών. Το ταξίδι αυτού του κοριτσιού από το χωριό της στη μεγάλη πόλη και αυτού του άντρα από τη γη στο φεγγάρι. Στο «Αναμνήσεις Στην Ομίχλη», πάλι δεν αναφέρομαι στις Η.Π.Α. αλλά στο «αμερικανικό όνειρο», ένα στοιχείο διαδεδομένο σε όλο τον κόσμο συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας. Υπάρχουν πάρα πολλοί που θέλουν να πάνε στην Αμερική. Οι επιστήμονες, οι γιατροί, όλοι θέλουν να κυνηγήσουν αυτό το όνειρο... Πολλοί λόγω της αγάπης σας προς μυστικιστικά θέματα και εικόνες της Ινδίας αντιμετωπίζουν βιαστικά τις ταινίες σας ως εξωτικές και ίσως και ως καρτ-ποστάλ. Αλήθεια όμως πώς είναι οι ταινίες σας μέσα από τη δική σας ματιά; Μ. Ν.: Πιστεύω ότι ο μυστικισμός που χρησιμοποιώ δεν είναι μυστικισμός στην ουσία. Κατά βάση είναι μαγεία, δεν έχει σε τίποτα να κάνει με την Ινδία. Για παράδειγμα ο εκφωνητής όταν μιλάει για την Ινδία και εξοργίζεται είναι ένα εξωπραγματικό στοιχείο. Έχεις δει ποτέ έναν εκφωνητή να αντιδρά έτσι, να κατακρίνει, να φωνάζει; Είναι κάτι που ξεφεύγει από τα δεδομένα μας και πάντα χρησιμοποιώ ανάλογες εικόνες. Αν θέλεις να το αντιληφθείς αυτό ως μυστικισμό μπορείς να το κάνεις αλλά δεν έχει να κάνει ουσιαστικά με την Ινδία και τις παραδόσεις της.  Ναι και κάπως έτσι κατορθώνετε πιστεύω να δημιουργήσετε την ελπίδα σε όλες σας τις ταινίες, ακόμη και μέσα από τις πιο σκοτεινές και σκληρές σας εικόνες, χωρίς όμως να παραπέμπετε σε αμερικανικού τύπου happy end. Έχετε πραγματικά ανάγκη αυτά τα στοιχεία ελπίδας; Μ. Ν.: Πιστεύω στην ελπίδα, ναι, δεν είναι ότι φοβάμαι να αφήσω μια ταινία χωρίς ελπίδα. Απλά έχω την πεποίθηση ότι χάρη στην ελπίδα επιβιώνουμε μέσα από όλα και την έχουμε ανάγκη. Υπάρχουν πολλά αρνητικά που έρχονται στις ζωές μας και η ελπίδα πάντα μας βοηθάει να αντεπεξέλθουμε. Και είναι αυτή η ελπίδα και ο λυρισμός που σας επιτρέπει να μιλάτε για την καθημερινότητα και να σχολιάζετε τη ζωή στη σύγχρονη Ινδία χωρίς όμως ποτέ η γραφή σας να γίνεται πολεμική. Μ. Ν.: Για εμένα αυτός ο τρόπος είναι ο καλύτερος για να φτάσει κανείς στο κοινό. Να μπορέσεις να αφήσεις τη φαντασία του να λειτουργήσει. Μπορείς να φτάσεις στη σκέψη τους, στο μυαλό τους και να τους κάνεις να σκεφτούν. Αν έχεις πολεμική διάθεση τότε απλά χρησιμοποιείς τις εικόνες σου για να υποδείξεις. Γιατί με το που ξεκινάς να χρησιμοποιείς τις εικόνες σου με ένα τόσο συγκεκριμένο στόχο τότε είσαι πολιτικός. Δεν αφήνεις στις εικόνες σου την ανεξαρτησία να μιλήσουν μόνες τους, γίνεσαι δημαγωγός. Δεν δίνεις τη δυνατότητα στο κοινό να ανακαλύψει όσα έχουν να του πουν οι εικόνες αυτές. Υπάρχει μια εικόνα από τις ταινίες σας που διαρκώς εμφανίζεται και μου έχει μείνει στο μυαλό, αυτής του περιοδεύοντος θιάσου που εμφανίζεται συνέχεια και πάντα φαίνεται να δίνει μια παράσταση. Μ. Ν.: Υπάρχει μία προσωπική μου παιδική ανάμνηση που είναι αυτή η εικόνα του θιάσου. Είναι μία ομάδα ανθρώπων που όντως τους έχω δει και γι’ αυτό επανέρχονται συνέχεια στις ταινίες μου. Είναι μία τέχνη διαδεδομένη στην Ινδία και είναι μια ομάδα ανθρώπων πολύ κοντά στους ανθρώπους. Αυτοί οι ηθοποιοί μπορούν να αγγίξουν τους ανθρώπους πολύ εύκολα... Επίσης είναι ένα στοιχείο το οποίο ενώ προέρχεται από την πραγματικότητα η είσοδός του στην ταινία δεν είναι καθόλου ρεαλιστική, λειτουργεί αρκετά συμβολικά και είναι από τα στοιχεία αυτά που προέρχονται από το βάθος των αναμνήσεών μου. Όλους αυτούς τους ανθρώπους τους έχω συναντήσει. (Σε αυτό το σημείο υπήρξε η παρέμβαση του Παντελή Καρακάση ο οποίος συμπλήρωσε την απάντηση με τη συγκατάθεση του σκηνοθέτη: «Έχεις δίκιο με αυτή την παρατήρηση, σε κάθε του ταινία υπάρχει αυτή η ομάδα των ηθοποιών που διασχίζουν κάθε ιστορία από ταινία σε ταινία και αποτελούν ένα καλλιτεχνικό, λυρικό στοιχείο το οποίο λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος και ένα ανοιχτό παράθυρο - πέρασμα στην επόμενη ιστορία του. Δεν είναι τυχαίο ότι είναι αυτός ο παραδοσιακός περιοδεύων θίασος και όχι κάποιο άλλο είδος τέχνης, πιο κλασικό που δημιουργεί αυτό το σύνδεσμο»). Πόσο εύκολο είναι να δουλεύει κανείς εκτός του συστήματος και των κωδίκων του Bollywood; Μ. Ν.: Το Bollywood είναι το Bollywood και υπάρχει εδώ και πάρα πολλά χρόνια όπως και ο ανεξάρτητος κινηματογράφος που δεν έχει προβλήματα. Το πρόβλημα με το Bollywood είναι ότι επαναλαμβάνεται, αν υπάρξει επιτυχημένη ιστορία θα την κάνουν σε άπειρες εκδοχές. Αν αφαιρέσεις λοιπόν τα τραγούδια και το χορό από αυτές τις ταινίες τότε δεν υπάρχει κάτι. Έχω χρησιμοποιήσει πολλές φορές ηθοποιούς από το Bollywood γιατί και οι ίδιοι αναζητούν να κάνουν κάτι διαφορετικό, έναν άλλο ρόλο. Σίγουρα στο χώρο που κινούμαι εγώ δεν υπάρχουν τα ίδια ποσά με το Bollywood όμως, μετά από τόσα χρόνια, υπάρχουν παραγωγοί έτοιμοι να υποστηρίξουν τη νέα μου ταινία. Πάντως μπορούμε να υπάρξουμε.  Θα ήθελα να σας πω κάποιες λέξεις που μου έρχονται στο μυαλό έχοντας δει τις ταινίες σας και να τις σχολιάσετε. Μ. Ν.: Σύμφωνοι. Ταξίδι. Μ. Ν.: Έχεις δίκιο και σ’ ευχαριστώ που το πρόσεξες. Το ταξίδι έρχεται σε διαφορετικές μορφές και όχι μόνο κυριολεκτικά. Είναι το ταξίδι του μυαλού, του έρωτα. Οικογένεια. Μ. Ν.: Παίζει ρόλο αλλά έχει διαφορά από το τί αντιπροσωπεύει ο όρος στην Ινδία. Αναμνήσεις. Μ. Ν.: Απλά δεν μπορώ να ζήσω χωρίς αυτές. Όνειρα. Μ. Ν.: Μόνο ίσως όσον αφορά τους στόχους και τις επιθυμίες, δεν πιστεύω ότι σχετίζομαι άμεσα με τα όνειρα. Ινδία. Μ. Ν.: Ανήκω σε αυτή τη χώρα και την αγαπώ. Αλλά δεν πιστεύω ότι η δουλειά μου περιορίζεται μόνο στην ινδική κουλτούρα, πιστεύω ότι αναφέρομαι σε πράγματα που έχουν οικουμενική σημασία. Νομίζω ότι αναφέρομαι σε θέματα που λειτουργούν πέραν από τα σύνορα της Ινδίας... Ηταν αληθινά τιμή μου που σας γνώρισα κύριε Ντασγκντούπτα... |
