| Postcards from the edge 6 |
| Συντάχθηκε από τον/την Θάνο Μαντζάνα |
| Ημερομηνία Δημοσίευσης: Παρασκευή, 26 Σεπτεμβρίου 2008 |
 Την ίδια στιγμή ένα διεθνές πια κατεστημένο με βάση την οικονομική του δύναμη και με δούρειο ίππο ή...πολιορκητικό κριό – ανάλογα με την περίσταση ενώ μερικές φορές ισχύουν και τα δύο ταυτόχρονα – τα mainstream mass media (που όταν δεν τα κατέχει τα ελέγχει εξ ολοκλήρου) και σε άριστη διαπλοκή με την πολιτική εξουσία - όταν φυσικά κάποια μέλη του δεν αποτελούν και αυτήν - κινείται με γνώμονα μόνο το δικό του, κοντόφθαλμο και βραχυπρόθεσμο τελικά συμφέρον αδιαφορώντας για αυτό όλων των υπόλοιπων, δηλαδή το κοινό, το συλλογικό. Τώρα αν στην πορεία αυτή περιορίσει – ή και εξαφανίσει, βλέπε Γκουαντάναμο για πιο πρόχειρο παράδειγμα – και λίγα ή περισσότερα από τα ανθρώπινα και άλλα δικαιώματα τους...μικρό το κακό. Θα συνεχίσουν να ζουν, να ψηφίζουν και να πληρώνουν φόρους όπως έκαναν και μέχρι τώρα...Μόνο το Internet – αν και ήδη έχουν αρχίσει οι προσπάθειες να ελεγχθεί και αυτό – διατηρεί την αυτονομία του και άρα αποτελεί μια νησίδα ελευθερίας, την τελευτά ίσως. Εστω και αν το τίμημα είναι οι ουκ ολίγοι weirdos – διαφόρων ειδών και με πολλές μορφές – που κυκλοφορούν σε αυτό... Στην Ελλάδα βέβαια, όπως πάντα, τα πράγματα είναι λίγο χειρότερα, με τον μέσο όρο της ανεργίας ψηλότερα από σχεδόν οπουδήποτε αλλού, ακριβότερη ζωή, ένα πολιτικό σύστημα σε συνολική – και εδώ και αρκετό καιρό – κρίση και τον λαϊκισμό και τους κάθε είδους φανατισμούς και μισαλλοδοξίες να...καλπάζουν, στα media αλλά και στην καθημερινή ζωή. Αυτά όμως λίγο – πολύ συμβαίνουν εδώ και τόσο καιρό ώστε τα έχουμε πια συνηθίσει...Οπότε δεν είναι αυτό που με ενοχλεί τόσο πολύ, ούτε καν τα δελτία ειδήσεων των 8 που με αξιοζήλευτη εμμονή εξακολουθούν πεισματικά να βρίσκονται σε ένα δικό τους σύμπαν, εστιάζοντας και μεγεθύνοντας τις πιο ασήμαντες πλευρές των θεμάτων όταν δεν ασχολούνται με ανούσια ή και απλά...ανύπαρκτα τα οποία υφίστανται μόνο στο μυαλό του διευθυντή ενημέρωσης, ίσως και του δόλιου συντάκτη που ανέλαβε να τα φέρει σε πέρας. Αυτό που με ενοχλεί είναι ότι δεν υπάρχει καμία διάθεση όχι μόνο αντίδρασης αλλά ούτε καν διαμαρτυρίας από κανέναν... Οχι, δεν την περίμενα από όλους, ούτε καν από την πλειοψηφία. Την περίμενα όμως από τους λίγους έστω ανθρώπους που έχουν την ευφυία, την παιδεία, την αισθητική και τις προσλαμβάνουσες τουλάχιστον για να πουν «τέτοιο χάλι δεν το περιμέναμε ποτέ». Τίποτα, ούτε καν αυτοί...Οπως λέει και ένας φίλος ο κόσμος, ακόμα και αυτός ο κόσμος που μπορεί να αντιληφθεί πόσα πολλά έχουν γίνει πια τα «στραβά» τα οποία υπάρχουν γύρω μας, εδώ και τόσα χρόνια τα είδε όλα, τα άκουσε όλα, τα χόρτασε, μετά τα μπούχτισε και τώρα έχει βυθιστεί σε μιαν αλλόκοτη και επιβλαβή νιρβάνα, μια «χλαπάτσα εφ’ όλης της ύλης» όπως λέει ο ίδιος...Με μια κουβέντα κανείς δεν νοιάζεται πια για τίποτα, ούτε καλό μα ούτε και κακό. Για τους περισσότερους το πράγμα πηγαίνει κάπως έτσι: Από τον Μάρτιο μιλάμε (και «ονειρευόμαστε») για την μία εβδομάδα διακοπές που θα πάμε τέλη Ιουλίου ή τον Αύγουστο. Ετσι περνάει ο καιρός μέχρι τότε, πηγαίνουμε διακοπές και μετά για δύο μήνες συζητάμε για το πόσο «φανταστικές» ήταν. Ε μετά αρχίζουμε να λέμε τί θα κάνουμε στις Γιορτές που πλησιάζουν...Έρχονται και οι Γιορτές, περνάνε, ε μετά κάτι οι Απόκριες και κάτι η αργία του Πάσχα...έχουμε φτάσει και πάλι στην εποχή που θα αρχίσουμε να συζητάμε για τις διακοπές της επόμενης χρονιάς! Στο ενδιάμεσο βέβαια δουλεύουμε (αν είμαστε τυχεροί και έχουμε δουλειά...) από το πρωί μέχρι το βράδυ, περισσότερο από κάθε άλλον Ευρωπαίο, σε μια δουλειά που τις περισσότερες φορές ούτε μας αρέσει και ούτε μας εκφράζει και φυσικά με απολαβές πολύ κατώτερες από τον χρόνο και τον κόπο που αφιερώνουμε σε αυτήν. Μόνη διαφυγή η έξοδος του Σαββατόβραδου, άντε και της Παρασκευής καμιά φορά...όπου θα ξοδέψουμε σε αλκοόλ πολλά περισσότερα από όσα μας επιτρέπει ο προϋπολογισμός μας κάνοντας έτσι την οικονομική μας θέση ακόμα πιο δεινή. Και χωρίς κάποιο συγκεκριμένο λόγο, απλά επειδή «έτσι πρέπει», επειδή δεν έχουμε τίποτα άλλο να κάνουμε... Δυστυχώς ελάχιστοι φαίνονται να συλλαμβάνουν ότι κάτι στο όνομα του οποίου συνέβησαν πάρα πολλά τα τελευταία πενήντα χρόνια δεν υπάρχει πλέον...Η περιβόητη «μεσαία τάξη» έχει πεθάνει, δεν της έχουμε κάνει μόνο την κηδεία αλλά και το...μνημόσυνο! Σήμερα έχουμε τους λίγους που έχουν τα χρήματα για να...κινούν τα νήματα και, μη γελιέστε, μέσα από αυτούς - ή έστω έχουν άμεση σχέση μαζί τους...- βγαίνουν και οι κοσμικοί, οι celebrities, οι «λαμπεροί και επιτυχημένοι», οι «επώνυμοι», όσοι για κάποιο λόγο – συνήθως ηλίθιο – βρίσκονται στην δημοσιότητα. Μετά έχουμε τους αρκετά περισσότερους που βρίσκονται σε αληθινά τραγική θέση, κάτω από το όριο της φτώχειας. Και ανάμεσα τους είναι η συντριπτική πλειοψηφία, όλοι εμείς. Και το μόνο θετικό που έχουμε να πούμε για τους εαυτούς μας είναι ότι είμαστε σε καλύτερη μοίρα από τους δεύτερους...Είναι μια διαφορά βέβαια αλλά ειλικρινά δεν ξέρω πόσο σημαντικό είναι τελικά αυτό. Από την άλλη όμως σε πολλούς, πάρα πολλούς δεν αξίζει τίποτα καλύτερο...Δεν μπορεί να συμβαίνουν όλα αυτά και εσύ να συνεχίζεις να χαμογελάς όπως πάντα, στο στιλ «ωραία περνάμε» και από πάνω να λες κιόλας σε όσους δεν μπορούν να τα δεχθούν και να τα καταπιούν αμάσητα «εντάξει μωρέ, δεν έγινε τίποτα...»! Λυπάμαι αλλά αποκλείεται να συμφωνήσω μαζί σας...Για εμένα έγιναν και δυστυχώς γίνονται πάρα πολλά. Και αν απορώ με κάτι είναι με τις αντοχές και την ψυχραιμία – αν είναι τελικά αυτό – τόσων πολλών. Ή, πιο απλά, το πώς καταφέρνουν να μη γίνονται έξαλλοι με τα όσα βλέπουν και ακούν ακόμα και στο δρόμο... Είμαι άραγε ο μοναδικός που εκνευρίστηκα τόσο πολύ όταν το μάτι μου έπεσε τυχαία σε μια κιτρυνοφυλλάδα (την ίδια που μήνες τώρα αποκαλεί τον γνωστό ηθοποιό που δολοφονήθηκε « ζεν πρεμιέ», ένα γελοίος όρος που έχει περιπέσει σε αχρηστία εδώ και τουλάχιστον τριάντα χρόνια για να μην πούμε και ότι λόγω ηλικίας και μόνο δεν θα μπορούσε να χαρακτηρίζει τον αείμνηστο...) που στο πρωτοσέλιδο της για το συζυγικό έγκλημα το οποίο συνέβη αυτή την εβδομάδα έγραφε «έκανε αυτό και εκείνο στην όμορφη και πιανίστα σύζυγο του»! Τί σημαίνει δηλαδή αυτό, ότι αν δεν ήταν όμορφη και πιανίστα όχι μόνο θα είχε κάθε δικαίωμα να την σκοτώσει αλλά μπορεί και να του δίναμε...συγχαρητήρια; Μπορεί να φαίνεται ανόητο αλλά, πιστέψτε με, τα συμφραζόμενα, τα υποδηλούμενα και τα σημειολογικά αυτού που γράφτηκε κάπου προς τα εκεί δείχνουν...Αλλά κάποιοι βέβαια διαβάζουν την εν λόγω φυλλάδα και αρκετοί μάλιστα αν κρίνω από τις πωλήσεις της. Ενα σεβαστό μέρος της ελληνικής κοινωνίας που ζει βυθισμένο στην τεμπέλικη μακαριότητα του και έχει ξεχάσει πώς να κάνει τη διάκριση ανάμεσα στο συνηθισμένο, έστω και στο τετριμμένο και το ποταπό, ανάμεσα στο κακόγουστο και το προσβλητικό. Ή και απλά τον οχετό, ένα οχετό που λερώνει, μολύνει, μιαίνει καθημερινά την συλλογική ανθρώπινη αξιοπρέπεια... Τουλάχιστον όμως όλοι αυτοί ας μη φωνάζουν όταν βρίσκουν ξαφνικά πολύ ακριβότερες τις τιμές στο σούπερ μάρκετ, ούτε όταν ο εργοδότης τους θεωρεί δεδομένο ότι θα δουλέψουν ακόμα περισσότερες ώρες χωρίς ούτε ένα ευρώ παραπάνω...Δεν μπορείς να κοιμάσαι τον ύπνο του «ήσυχου» όλο το χρόνο και να ξυπνάς για να διαμαρτυρηθείς μόνο μία ή δύο φορές και μάλιστα μόνο τότε που θίγεται το προσωπικό σου συμφέρον, πιο απλά δηλαδή το...τομάρι σου. Αν το κάνεις θα το κάνεις συνέχεια και αιτία θα είναι το ότι θίγεται το συλλογικό συμφέρον...Ολων των άλλων δηλαδή και μαζί με αυτών και το δικό σου. Τέλος ίσως να φανεί παράξενο σε κάποιους αλλά πιστεύω ακράδαντα ότι τα παραπάνω συνδέονται και με κάτι άλλο που επιφανειακά ίσως είναι άσχετο, την παρατεταμένη στασιμότητα και μετριότητα του ελληνικού κινηματογράφου. Οι σκηνοθέτες είναι και αυτοί μέρος της ελληνικής κοινωνίας και ακόμα και όσοι δεν αισθάνονται τόσο πολύ έτσι έχουν επίγνωση του σε ποιους απευθύνονται και το αποτέλεσμα είναι οι τόσες αδιάφορες ελληνικές ταινίες που βγαίνουν στις αίθουσες κάθε χρόνο. Αλλά και όσοι θέλουν να διαφοροποιηθούν το κάνουν με το να ασχολούνται με τις «παρεκβάσεις» ή και τις παραβάσεις της ελληνικής κοινωνίας, τα κυριολεκτικά πιο «μαύρα» και σκοτεινά κομμάτια της, τα χειρότερα μυστικά που μπορεί να έχει κρυμμένα θεωρώντας ότι έτσι κάνουν ταινίες ανατρεπτικές και αντισυμβατικές που στην πραγματικότητα όμως είναι στην καλύτερη περίπτωση ερμητικά κλειστές για το μεγαλύτερο μέρος του κοινού και στην χειρότερη αταβιστικά προσωπικές δηλαδή εγωιστικές. Θα άξιζε βέβαια να παρατηρήσει κανείς και τις δύο κατηγορίες ότι το μεγάλο, το σπουδαίο σινεμά πάντα εμπνεόταν από την ζωή αλλά ποτέ δεν την αντέγραφε. Γι’ αυτό και το λέμε μυθοπλασία...Αυτό δηλαδή που χρειάζεται είναι ιστορίες, νέες κινηματογραφικές ιστορίες και αφηγήσεις που λείπουν τόσο πολύ όπως άλλωστε και όλες οι μεγάλες αφηγήσεις στην εποχή μας. Με άλλα λόγια καλύτερα σενάρια και αυτό σημαίνει πριν απ’ όλα αυθεντικά και πρωτότυπα και στη συνέχεια με όσο το δυνατόν περισσότερη φαντασία, ίσως και «τρέλα» ακόμα. Αλλά αυτό είναι μα άλλη και πολύ διαφορετική ιστορία...και πολύ μεγάλη για να ειπωθεί εδώ, τουλάχιστον όχι αυτή τη στιγμή. |
